پیوست:فهرست واژگان انگلیسی با ریشه فارسی – ویکیواژه

ـ زبانهاى ایرانى میانه: بسبب نبود اسناد کتبی به دشواری می توان گفت ازچه تاریخی آغازشده اند، ولی بعضی حدس می زنند كه ظهورپارسی میانه ( پهلوی ) دراواخر دورۀ هخامنشیان به وقوع پیوسته باشد. الف ـ زبان فارسى دری كه شامل سابقه تاریخی آن نیزمی شود. چنانكه مثلاً درمورد حرف الف كه تنها ( 5/3% ) لغات آن ازاصل ترکى است، لغات جا افتاده و بسیار مصطلح و آشنایی مانند: ( اتاق، اجاق،ارمغان، ایل و… ) از ترکى به فارسى وارد شده و مورد استفاده قرارگرفته اند.

لغات خارجی غیرعربى با وجود اینكه از ( 3% ) كل لغات را تشكیل میدهند، لغاتی به زبان فارسى عرضه كردهاند كه ماندگار و پایدار بودهاند، مانند: مروارید كه از یونانی ( از طریق زبان آرامی ) به زبان پهلوی رفته، از آنجا و از طریق ساکنان ایران کنونی به فارسى كنونی منتقل شده است، « ماشه » ترکى نیز از آن جمله است؛ یا « مرمر » كه ریشه لاتین دارد.

حرف « ج »، در حدود ( 5/1% ) لغات ترکى دارد كه كلماتی مانند: جار، جارچی، جوجه و جلو كه لغات تركیبی جلوخان، جلودار و غیره از آن درست شدهاند. شاید جالب ترین لغت خارجی این حرف از برخی لحاظ، لغت « ناو » باشد كه كلمات ناوگان، ناویان و ناوی وغیره از آن درست شدهاند. لغات خارجی دیگر نیز كه كلمات مرسومی مانند ترمومتر، ترمینال، تراس، تراژدی، تراكتور وغیره را به زبان فارسى عاریت دادهاند، تنها ( 2% ) كل لغات را تشكیل می دهند.

در هر حال به دلیل همین مشکلات مردم آذربایجان و دیگر نقاط ایران در دریافت واژهها و اصطلاحات گویشهای خراسان در شعر فارسی است که اسدی طوسی در همین زمان، لغت فرس را برای مردم اران و آذربایجان تالیف کرد. کار ترجمه در ایران با کتابهای درسی دارالفنون رونق گرفت و بر اثر احیاء صنعت چاپ و اعزام محصلین به خارج گسترش یافت. دو ـ لغاتی كه با كلمات عربى و ترکى وغیره تركیب شده وكلمات مركب درست می كنند ( ممنون بودن / به چالش کشیدن ) نیزجزولغات فارسى محاسبه شدهاند. حرف « س »، لغاتی را در برمی گیرد كه در حدود یک سوم آن ریشه خارجی دارند، كه از آن میان( 2% ) لغات ترکى و( 3% ) نیز لغات غیرعربى وغیرترکى است.

۵ صائب تبريزی / اصفهانی مي گويد: ” زين بيابان گرم تر از ما كسي نگذشته است / ما ز نقش پا چراغ مردم آيندهايم”. لغت با سایر منابع موجود ومعتبرناهمخوانی داشته، ما اتیمولوژی اشاره شده درفرهنگ معین را صحیح فرض كرده و بر همان مبنا نیز محاسبه كرده ایم. درفارسى نو( دری ) علاوه بر زبانهاى « دری قدیم » 8، پارتى و پارسی میانه، اززبانهاى هندی،عربى، ترکى، مغولی، یونانی، فرانسه، انگلیسی، روسی وغیره نیز لغاتی وارد شده است.

معماران با استفاده از سنت های قدیم شاهکارهای عظیم پدید آوردند. » قطعاً سهوقلم است: زبان « درى قدیم » درواقع، بنا به اصطلاح رایج مستشرقین جاعل: زبان « فُرس قدیم » یاهمان زبان « پارسی باستان » یعنی زبان « هخامنشی ها » ( زبان « آری یا » به قول داریوش ) است، اصطلاح زبان های« درى قدیم » در زبانشناسی ( زبانهای هند و ایرانی ) مستشرقین و پیروان ایرانی شان، وجود ندارد. اما درمورد لغات خارجی، در قرن اخیر، تلفظ و برداشت مترجم، سبب به وجود آمدن تعدادی اِملا ازیک لغت واحد خارجی شده است. حرف « خ »، دارای كمتر از نیم درصد لغات ترکى است كه برخی از آنها شاید معمول ترین ومصطلح ترین لغات فارسى كنونی باشند.

ازمهمترین بخش هاى زبانهاى هند وایرانى، دسته زبان هاى ایرانى است كه به سه دوره زبانهاى ایرانى كهن، ایرانى میانه و ایرانى كنونی تقسیم می شود. ب ـ پارسی میانه كه صورت میانه پارسی باستان و فارسى كنونی است. پرسیدند که چه چیز است که پادشاهی دایم دارد و آن را زوال نیاید؟ گفتند عدل کردن و داد دادن ستم رسیده. گریستنش چه باید چه شد جهان پدرام. داروغهء دیوانخانه چه ایشیک به معنی فضای دروازه و آقاسی بمعنی سردار.

برخی لغات فارسى نیز شكل مُعرب به خود گرفته اند و در واقع به عربى صرف شده اند، مانند مُشّدر یعنی كسی كه در بازی نرد در ششدرمانده است! لغات خارجی گاهی به صورت مُعَرَب وارد زبان فارسى شده اند، مانند گیاه بازرد كه از اصل یونانی واز طریق عربى به صورت ماطونیون وارد فارسى شده است. ث ـ زبان خوارزمی كه زبان معمول خوارزم بوده و تا حدود قرن هشتم هجری رواج داشته و پس ازآن جای خود را به فارسى و ترکى داده است.

از دو چیز نخست خود را مستظهر باید گردانید پس دیگران را ایثار کردن. پس ازآنكه روابط نسبی عناصرِاصلی زبان بایكدیگرمشخص شدند، به مقولۀ زمان در زبان فارسى نظری اجمالی می اندازیم و بطورمختصر اشارهاى تطبیقی در این مورد ارائه می دهیم. لغت نامه مُعین این حرف را با اشاره « پب »، یعنی پهلوی باستان معرفی كرده است.11 ولی تشابه لغت با كلمات مشابه اروپایی به اندازهاى است كه ناظر را به تردید وامیدارد. در حرف « ن » كمتر ازیک درصد لغات ( 9/0 % ) از زبانهاى اروپایی اخذ شدهاند، باوجود این تعدادی لغات مصطلح در فنون و علوم وارد زبان فارسى شده است.

سنتر، سیستم، سینما، سینماتیک، سانترال، سرویس، لغاتی هستند كه از زبانهاى اروپایی وارد فارسى شده اند. چنانچه قبلاً نیزگفته شد كم بودن درصد لغات خارجی غیرعربى درزبان فارسى بهیچوجه به معنای كم اهمیت بودن آنها نیست، لغاتی نظیر: سان، سنجاق، سوغات یا سوقات، سوروتمه، ساج، ساچمه دارای ریشه ترکى می باشند. از سوی دیگر، حرف « ت » ( كه تنها 1% لغات آن اصل ترکى دارند )، لغاتی مانند : توپ، توپچی، تومان و تومن ( مغولی ـ ترکى )، تلمبه، تخماق، تكمه، تپول، تسمه، تشک را دراختیار زبان فارسى قرار داده است. لغات خارجی غیرعربى وغیر ترکى این حرف شاید از دو واژه بیشتر نباشد ولی یكی از آنها كههمان لغت « خام » از ریشه هندی است، لغتی است متداول در تمام حرفهها و طبقات اجتماعی.

واج به باج، وبعد به ترتیب به ( باژ، باز، واژ و واژه ) تبدیل شده است كه مفاهیم: كلمه، سخن و گفتار را می رساند. حرف صاحب مقاله یک نظر علمی و قابل دفاع است که پارس از شرق به غرب گسترش یافته است. شاید بتوان این كار را به صورت دیگری نیز انجام داد. این مظاهره ها را اغلب پوهاند صاحبان روسی از چلند خارج شده که داکتر صاحبان ماشینی و افتخاری هستند آبیاری میکنند تا نسل جدیدی که بسرعت علم به روز جهانی را می آورند حرکت شان را برای چند روزی بخاطر چوکی و خیانت ملی شان کندتر سازند.

« تیپر» درایلام بعنوان نماینده ثابت دولت درادارۀ سازمان شهر دخالت داشته و بعد از« آتار» ( استاندار یا فرماندار ) و قُضات كه همگی انتخابی بودند، ازصاحبان قدرت درجامعه محسوب می شد، كه بعدها این امتیاز به كاتبان آرامی و سپس كاتبان فارسى درى به ارث رسید. در حالی که در طمعکاری و بیخبری رجال و وزارت دولت خزانهء مملکت را تهی کرده بود، مقدمات اشتباه عمومی و پیدایش اعطاء تجددطلبی و ترقیخواهی را در ایران سبب گشت و ناصرالدین شاه خود قربانی همین حس اشتباه عمومی شد، و پسرش مظفرالدین شاه قاجار در آخرین روزهای عمر خویش فرمان تأسیس مجلس شورای ملی را صادر نمود، و بدین گونه، انتباه عمومی که منجر به انقلاب مشروطیت شده بود، تا حدی بثمر رسید، و هر چند جانشین او محمدعلی شاه قاجار بمخالفت مشروطیت برخاست و مجلس را بتوپ بسته دورهء استبداد صغیر را پیش آورد، اما انقلاب آذربایجان و قیام مجاهدین بختیاری و مجاهدین گیلان و مازندران به رهبری سپهدار تنکابنی با فتح تهران و خلع محمدعلی شاه مشروطیت را اعاده نمود و احمدشاه قاجار، آخرین پادشاه این سلسله را در تحت مراقبت و ارشاد مجلس بتخت نشانید.

توتون و تنباکو در کردستان، گیلان، آذربایجان، اصفهان و شیراز بعمل می آید و در انحصار دولت است و تجارت تریاک تا مهر ماه 1334 ه . 1ـ پارتى كه همراه با پارسی میانه به كارمی رفته است. اغلب مورخین ظهور و رواج زبانهای پارسی میانه را، به بعد ازحملۀ اسکندر( انقراض هخامنشیان وهجوم اشکانیان ) مربوط می دانند(ض.ص). حجم واژگان این حرف چندان زیاد نیست و زبانهاى عربى و ترکى دراین میانه اصلاً حضورندارند.

حال درکجا این زبان را یافته اند معلوم نیست(ض.ص). لغات ترکى ( 6/1 % ) حجم كل لغوی زبان فارسى را تشكیل می دهند. ازمیان حروف این گروه، حرف « ق » دارای بیشترین درصد لغات ترکى وارد شده به زبان فارسى است. این لوحها حاوی فهرستی دو زبانه از واژههای سومری-اکدی است و حدود ۲۳۰۰ سال قبل از میلاد در البا (Elba)، واقع در سوریه امروزی، کشف شده است. دو ـ زبان اُسِتی درقفقاز. ساده كلمه اى است كه دارای اجزأ مستقل نباشد، مركب كلمه اى است كه دارای دو جزیا بیشتر باشد.

الف ـ حروفی كه صد درصد لغات آن خارجی است. درمورد لغات فارسى، این امربا افزودن « الف » به اول لغات پدیدار می شود، شكنجه به اشكنجه، شكفته به اشكفته و حتی شپش به اشپش تبدیل می شود. تنها کافی است در هر برنامه رایانهای که مایلید، بر روی متن کلیک کرده و به ترجمه آنی و سریع آن و همچنین مطالب واژهنامهها و دانشنامههای مختلف در زمینهها، موضوعات و مطالب گوناگون دسترسی پیدا کنید. حرف « و »: نزدیک به نیمی ازلغات این حرف ازلغات خارجی تشكیل شده است ( 47% ). كه قریب ( 88% ) آن یعنی( 42% ) كل، ازعربى اخذ شده است.

دیدگاهتان را بنویسید